hakan tok
  Gulsehir
 



 

Nevşehir'e 20 km. uzaklıkta, Kızılırmak'ın güney kenarında yeralan antik adı Zoropassos olan Gülşehir´in eski adı ise Arapsundur. Damat İbrahim Paşa'nın Nevşehir'e yaptığı imari, bir başka Osmanlı Sadrazamı Karavezir Mehmet Seyyid Paşa da Gülşehir'e yapmış 30 haneli Gülşehir'i bir külliye ile donatmıştır. Külliye cami, medrese ve çesmeden oluşmaktadır. Açıksaray ören yeri Nevşehir-Gülşehir yolu üzerinde, Gülşehir'e 3 km uzaklıktaki Açıksaray ören yeri, tüf kayalar içine oyulmuş sayısız mekanları, Roma Dönemi kaya mezarları, 9. ve 10. yüzyıla tarihlenen kaya kiliseleri ile önemli bir piskoposluk merkeziydi. Halk arasında Haci Bektas Veli Mescidi olarak adlandırılan mekanın mihrabının günümüze kadar korunmuş bir İslami yapı olması açısından dikkat çekmektedir. Kareye yakın planlı mescidin batı kesiminde yüksekçe nişler yeralmaktadır. Bu ören yerinde bulunan mantar biçimindeki peribacalarının benzeri yoktur.

Aziz Jean (Saint Jean Church: İsanın 12 havarisinden birisidir) Kilisesi Gülşehir'in hemen girişinde yer alan ve iki katlı olan Aziz Jean Kilisesi'nin alt katında kilise, şarap mahzenleri, mezarlar, su kanalı ve görevlilere ait mekanlar, üst katında ise İncil'den alınmış sahnelerle süslenmiş bir diğer kilise yer almaktadır. Alt kata ait kilise, tek apsisli, haç planlı, haç kolları, beşik tonozludur. Merkezi kubbesi çökmüştür. Süsleme açısından direk ana kaya üzerine kırmızı asi boyası ile stilize hayvan, geometrik ve haç tasvirleri resmedilmiştir. Üst kattaki kilise ise tek apsisli ve beşik tonozludur. Ana apsisteki resimlerin dışında oldukça iyi korunmuş olan [kilise] siyah bir is tabakası ile kaplıydı. Kilise restorasyonu ve konservasyonu 1995 yılında Restoratör Rıdvan İşler tarafından yapıldıktan sonra bugünkü haline gelmiştir.



 

Birimlerin Telefon Numaraları

 

S.NO

BİRİM ADI

TELEFON

FAKS

1

Kaymakamlık

4113007

4112576

2

Askerlik Şubesi

4113129

 

3

Belediye Başkanlığı

4113003

4113905

4

Adliye

4113343

 

5

Meslek Yüksekokul Md.

4113530

4113529

6

Jandarma komutanı

4113040

 

7

Emniyet Müdürlüğü

4113210

4113210

8

Polis Merkezi

4113052

4113052

9

Yazı İşleri Müdürlüğü

4113007

4112576

10

Malmüdürlüğü

4113758

4113140

11

Toplum Sağlığı Merk.

4113006

 

12

Milli Eğitim Müd.

4113019

4112336

13

Gençlik Spor Md.

4112374

 

14

İlçe Özel İdaresi

4113108

4113108

15

Nüfus Müdürlüğü

4113112

4113112

16

Tarım Gıda ve Hayv.M.

4113222

4113401

17

Kütüphane Müd.

4113010

 

18

İlçe Müftülüğü

4113069

4113070

19

Tapu Müdürlüğü

4113311

 

20

Gümüşkent Reh.Mer

4276830

 

21

Havalimanı

4214450

4214451

22

Havalimanı Emniyet

4214482

 

23

Tedaş

4113498

 

24

Telekom

4112828

 

25

PTT

4113555

4113421

26

Noter

4114224

 

27

Sosyal Yard.Vakfı

4113899

 

28

Halkeğitim Merk.Müd.

4113105

 

29

Seçim Müdürlüğü

4113322

 

30

Abuşağı Belediyesi

4297485

4297779

31

Ovaören Belediyesi

4245559

4245534

32

Tuzköy Belediyesi

4214012

4214002

33

Gümüşkent Belediye.

4276517

4276550

34

Karacaşar Belediyesi

4256001

4256004

35

Gülşehir Bld.Bşk.Yrd.

4113003

 

36

Pancar Bölge Şefliği

4113023

 

37

Zirrat Odası Başkanlığı

4113327

 

38

Esnaf San.Odası

4112259

4113160

39

Ziraat Bankası

4113454

 

40

İş Bankası

4113081

 

41

Gülşehir Lisesi

4113009

 

42

Ticaret Meslek Lisesi

4112382

 

43

Çok Prog.Lise

4113226

 

44

Anadolu Lisesi

4113132

 

45

Alparslan İlk.Okulu

4112409

 

46

Karavezir İlkö.Okulu

4113017

 

47

100.yıl İlkö.Okulu

4113344

 

48

Atatürk İlkö.Okulu

4113095

 

49

S.Erdoğan Öz İ.Ö.Ok.

4114495

 

50

Şifa Eczanesi

4112550

 

51

Apaydın Eczanesi

4113259

 

52

Gülşehir Eczanesi

4113110

 

53

Huzur Eczanesi

4112203

 

54

Parlak Eczanesi

4112608

 

55

Bahadır Eczanesi

4112796

 

56

Meltem Eczanesi

4112556

 

57

Şoförler Odası

4114660

 

58

ST.Jean Kilisesi

4113693

 

59

Gülşehir Öğr.Yurdu

4113844

 

60

Karacaşar Öğr.Yurdu

4256004

 

61

Tarım Kredi Koop.

4114333

 


























GÜLŞEHİR:
 Gülşehir, Nevşehir iline bağlı, 16 km mesafede, Kızılırmak'ın güney kenarında bulunan bir ilçedir. İç Anadolu Bölgesi’nin orta kısmında yer alan ilçe, Nevşehir ilini Hacıbektaş, Kırşehir ve Ankara’ya bağlayan yol üzerinde kurulmuştur. Gülşehir, güneyde Nevşehir ili; kuzeyde Hacıbektaş ilçesi; doğuda Avanos ilçesi; batıda Kırşehir ve Aksaray illeri ile çevrilidir. İlçeye bağlı 5 kasaba ve 28 köy bulunmaktadır. Nüfusu 9100 olan ilçe sosyo-ekonomik açıdan gelişmişlik düzeyini yakalamıştır. İlçe halkının dışa açılım çabaları ve son yıllardaki turizme yönelik hızlı ataklar ilçenin bölgede önem kazanmasını sağlamış, böylelikle sosyal ve kültürel yaşantıda hareketlenmeler başlamıştır. İlçe eğitim ve öğretim yönünden geri kalmışlık duvarını yıkmış olup; okuryazarlık oranı ilçe genelinde yüksektir. İlçenin temel geçim kaynaklarını turizm, ticaret, tarım ve hayvancılık gibi iş kolları oluşturmakla beraber, ilçede son yıllarda farklı iş alanlarında da yatırımlar başlamıştır.
TARİHİ:
            Gülşehir tarih öncesi çağlardan beri birçok yerleşime sahne olmuştur. İlçe merkezinin 5 km. doğusuna düşen Civelek Köyü Mağarası’nda bulunan tek kulplu fincanlar, çeşitli boylarda çömlekler, taştan ve kemikten aletler ilçe tarihinin MÖ. 5000 yıllarına kadar uzandığını göstermektedir. Gülşehir’de yapılan araştırmalar, geçmişteki Anadolu uygarlıklarının tarih öncesi çağlardan başlayarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun sonuna kadar geçen zaman süresindeki özelliklerini ortaya koymaktadır.
            Firigyalılar MÖ. 900–800 yıllarında Kapadokya’ya saldırarak bölgeyi egemenlikleri altına almışlardır. İlçede Medler, Lidyalılar, Kimmerler, Helenler, Romalılar, Bizanslar, Araplar ve İranlılar yüzyıllar boyu hüküm sürmüşlerdir. MS. I. ve III. yüzyıllarda Filistin’den kaçan ilk Hıristiyanlar, Kapadokya’ya gelmişlerdir. Buraya gelen Hıristiyanlar bölgede bulunan kayalara kiliseler, evler ve manastırlar yapmışlardır. Açıksaray Büyükkale ve Gümüşkent bunların başında gelmektedir. Bu dönemde Gülşehir, Kapadokya Hıristiyanlığı’nın merkezi haline gelmiştir. Gülşehir MS. 3 ile 8. yüzyıllar arasında Kapadokya’nın dini başkenti olarak kalmış; ancak Açıksaray rahiplerinin yüzyıl sonunda başlayan kiliselere resim yapma akımını kabul etmemeleri üzerine bu unvanı kaybetmiştir.
            1071 Malazgirt Savaşı’nda, Türkler büyük zafer kazanınca Anadolu’nun kapıları Horasan’dan gelen akıncılara açılmıştır. Bu zaferden sonra Kapadokya, Selçuklu Türklerinin hakimiyeti altına girmiş ve ilçenin “ZARAPASSOS” olarak anılan ismi “ARAPSUN” olarak değiştirilmiştir. İlçe, 1212 yılında Mengücükoğulları hâkimiyeti altına girmiştir. Aynı yüzyıl içerisinde Anadolu Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat burasını ülkesi hudutlarına katmış ve adını “GÜLŞEHİR” olarak değiştirmiştir. 14. yüzyılın tamamı ile 15. yüzyılın ilk yarısında Anadolu’nun belli başlı ilim merkezlerinden biri olan Gülşehir, gerçek manadaki gelişimini Osmanlılar zamanında I. Abdülhamit’in sadrazamlarından Karavezir Seyit Mehmet Paşa’nın memleketine olan bağlılığı sayesinde yapmış olduğu yatırımlar ile gerçekleştirmiştir. İlçe, 1584 yılında Uçhisar nahiyesine bağlı 30 hanelik bir köydür ve halkının tamamı Müslümandır. Silahtar Seyit Paşa, 1779–1780 yılları arasında burada bir camii, bir hamam, bir medrese, sekiz çeşme ve bir mektep yaptırmış, kasaba nüfusunun artmasını sağlamış ve ardından ilçenin Arapsun olan adını “Gülşehir” olarak değiştirmiş. Karavezir Seyit Mehmet Paşa’nın ölümün den sonra ilçe yeniden “Arapsun” olarak anılmaya başlamıştır. İlçe, 1896 yılında Niğde sancağına bağlı bir kaza haline getirilmiştir. 1947 yılında ise Bakanlar Kurulu Kararı ile resmen “Gülşehir” olarak tecil edilmiş ve 1954 yılında ilçe unvanını kazanmıştır.
COĞRAFYA:
            İlçenin denizden yüksekliği 885 metre olup yüzölçümü 931 km² dir. Gülşehir, yazları sıcak ve kurak; kışları ise soğuk ve yağışlı geçen tipik karasal iklime sahiptir. İlçedeki bitki örtüsü hâkim bozkır bitkilerinden oluşmaktadır. Geniş verimli nitelikte orman olmamasına rağmen Hırka Dağı’nda meşe ağaçları yer alır. İlçenin en önemli dağı Hırka Dağı’dır. Yüksekliği 1683 m. olan bu dağ, Gülşehir ile Hacıbektaş arasında yükselmekte ve doğu-batı yönünde Kızılırmak Vadisine paralel uzanmaktadır. İlçenin belli başlı akarsuyu Kızılırmak’tır. Ayrıca ilçe sınırları içerisinde üç de gölet bulunmaktadır.
ULAŞIM:
    Nevşehir’e 16 km, Avanos’a 24 km, Derinkuyu’ya 50 km, Hacıbektaş’a 26 km, Kozaklı’ya 73 km, Ürgüp’e 35 km, Acıgöl’e 40 km. mesafede bulunan ilçemiz, çevresindeki tüm komşu illere (Kayseri-Niğde-Aksaray-Kırşehir) 1 saat mesafede olup Ankara’ya 3 saat uzaklıktadır. Ayrıca İlçemizde bulunan Kapadokya Havalimanı’ndan haftanın her günü İstanbul’a yurt içi tarifeli uçak seferleri yapılmaktadır.
GÜLŞEHİRDEKİ DOĞAL VE TARİHİ ESERLER
KEPEZ:
             İnsanlık tarihinin bilinen ilk devirlerindeki yerleşim yerlerinden biri olan kepez mevkii, yüksek ve bölgeye hakim bir yerde bulunmaktadır. 4-5 katlı yer altı şehri, kaya evleri ve dehlizler bu yerleşim yerinde ilk göze çarpan tarihi buluntulardır.
BÜYÜKKALE:
             Gülşehir merkezinde bulunan Büyükkale’de 3–4 katlı kayadan oyma mağara tipi eski kaya evleri, yer altı şehri ve su kuyuları bulunmaktadır. İlk ve orta çağda, halkın barınması ve düşman saldırılarından korunması için yapıldığı bilinmektedir. Bu saldırılar sırasında kale kapılarının ağzını kapatmak için büyük değirmen taşlarına benzer taşların, saldırıların uzun sürse dahi insanların hayatlarını uzunca bir süre devam ettirmeye imkan sağlayacak kadar geniş salonlar, kilerler, odalar ile Kızılırmak seviyesine kadar inmiş su kuyuları bulunmaktadır.
AÇIKSARAY:
             Gülşehir’in merkezine 3 km mesafede olan Açıksaray, ilk çağlara ait bir yerleşim yeri olarak kendisini göstermektedir. Açıksaray’ın ilk kuruluşu ve ismini nereden aldığı bilinmemekle birlikte, sonradan Anadolu’ya gelen Türkler tarafından yerleşim yeri olarak seçilmiştir. Açıksaray ve çevresi iklimin ve doğa olaylarının etkisi ile oluşan (yağmurlar ve rüzgarlar) sayısız miktarda peribacasına ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca bir doğa harikası ve Gülşehir’in simgesi olan Mantarkaya bu bölgede bulunmaktadır.
 Ayrıca, Açıksaray tüf kayalar içine oyulmuş sayısız mekânları, ilk çağlardan kalma çok katlı yeraltı şehirleri, mağaralar, Roma Dönemi’nden kalma kaya mezarları 9. ve 10.yy ait kaya kiliseleri ve sarayları ile önemli bir piskoposluk merkezi olmuştur. Bunlardan belli başlıları ise Boğalı Kilise, Manastır, Tavla (At Damı), Küçük Saray (Çok Katlı Yerleşim Alanı), Dört Sütunlu Manastır, Beşik Tonozlu Yapı, On iki Sütunlu Kilise ve Merdivenli Mesken’dir.
            Açıksaray ören yeri, sporu ve tarihi içine alan bir merkez konumundadır. TREKKİNG sporu yapmak isteyenler için dünyada eşine rastlanmayan parkura sahip olan Açıksaray ören yeri, Çat vadisini de içine alan 7 km. uzunluğundaki TREKKİNG parkuru ile bir kültür ve spor merkezidir.
KARŞI KİLİSE (Saint Jean Kilisesi)
      Gülşehir merkezinde bulunan Saint Jean Kilisesi, ilk çağda Romalılar tarafından yapılmıştır. Kilise içerisindeki Rumca kitabede, bu yapının Bizans İmparatorluğu’ndan ayrılan ve Bursa İznik’te imparatorluk kuran Teodor Laskaris tarafından 25 Nisan 1212 yılında kiliseye çevrildiği yazmaktadır. İki katlı olan yapının ilk katında şırahane, şarap mahzenleri, mezarlar, su kanalları ve görevlilere ait mekanlar bulunmaktadır. İkinci katta ise İncil’den alınmış sahneler ile süslenmiş kilise bulunmaktadır. Dünyada sadece 3 yerde inşa edilen Saint Jean Kilisesi, görülmeye değer muhteşem yapılardan biridir. İçerisinde bulunan resimler halen özelliğini kaybetmemiş olup, zamanın ve günümüzün sanat şaheserleri arasındadır.
AZİZ DİMİTRİS KİLİSESİ
      Gülşehir’in Çalışanlar Mahallesi’nde bulunan “Aziz Dimitris Kilisesi”nin 1902 yılında Gülşehir’de yaşayan Rumlar tarafından yapıldığı bilinmektedir. Önceki dönemlerde kayaların kazılmasıyla yapılan kiliselerden farklı olarak, “Aziz Dimitris Kilisesi” kesme blok taşlar ile yapılmıştır ve döneminin büyüsünü yansıtan bir yapıdır.
KIZILKATMA KİLİSESİ
Pınarbaşıözü Vadisi’nde “Güvercinlik” adı verilen mevkide yer alan kilise, iki taraflı kayalıkların güney ucuna kazılmış küçük bir şapeldir. Anıtsal bir yapısı olan şapel, Roma ve Bizans mimarisinden örnekler yansıtır.
MANTARKAYA
      İlçe merkezine 4 km. mesafede Açıksaray mevkiinde yer alan Mantarkaya, adından da anlaşılacağı gibi mantar şeklinde olması nedeniyle bu ismi almıştır. Bu doğa oluşumu, yağmur sularının ve rüzgârın yumuşak tüf kayaları aşındırması ile oluşmuş olup, doğanın insanlara sunduğu muhteşem bir yapıdır. Mantarkaya görülmeye değer bir doğa harikası olup, Gülşehir’in simgesi durumundadır.
.
KURŞUNLU CAMİİ:
İlçemizin merkezinde bulunan “Kurşunlu Camii” 1779 yılında Karavezir Seyyid Mehmet Paşa tarafında yaptırılmıştır. Osmanlı taş mimarisi ve çini sanatının en güzel kaidesini yansıtan örneklerden biri olan camii, aradan geçen uzun yıllara rağmen halen kullanımdadır.
KARAVEZİR HAMAMI.
İlçemiz şehir merkezinde bulunan “Karavezir Hamamı” 1777 yılında Karavezir Seyyid Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Klasik Osmanlı hamamlarında olduğu gibi, üç kısımdan oluşmaktadır. Halen kullanımda olan ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarımı yapılan hamam, Osmanlı mimari sanatının günümüzdeki somut bir örneğidir.
KARAVEZİR MEDRESESİ         
İlçemiz şehir merkezinde bulunan “Karavezir Medresesi” 1780 yılında Karavezir Seyyid Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. 1933–1962 yıllarında cezaevi olarak kullanılan yapı, 1963 yılında kütüphane olarak kullanılmaya başlanan yapı, halen bu işlevini sürdürmektedir.
SADABAT PARKI.
İlçemizde yer alan ve Kızılırmak nehri kenarında 9.602 m2 alan üzerine kurulan “Sadabat Parkı” ilçe ve bölge halkına hizmet eden bir mesire ve eğlence alanıdır. İçerisinde çocuk parkları, piknik alanları, çay bahçeleri, lunapark, go-kart pisti, deniz bisikleti, akülü araba parkuru, yürüyüş alanları, alabalık tesisi, büfeleri ve hediyelik eşya mağazaları bulunan park, ailelerin huzurlu ve eğlenceli vakit geçirilebileceği bölgenin en büyük park ve mesire alanıdır.
KIZILIRMAK VE BALIKÇILIK GÖLETLERİ
İlçemiz kenarında yer alan Kızılırmak nehri ve göletleri, ilçemiz de amatör balıkçılığın yapılmasına imkân sağlamış olup çevre il ve ilçelerden gelen amatör balıkçıların avlanma sahası durumundadır. Kızılırmak ve göletlerde yaşayan farklı türlerdeki tatlı su balıklarının zenginliği, ilçemizin gözde bir av merkezi olmasını sağlamıştır. Ayrıca Kızılırmak Havzası’nda bulunan bu göletler, yüzlerce balıkçıl ve göçmen kuşun uğrak yeri konumundadır. 
GÜLŞEHİRLİ TARİHİ KİŞİLER
 
KARAVEZİR SEYYİD MEHMET PAŞA:
Gülşehir’in tarihinde önemli bir yere sahip olan Karavezir Seyyid Mehmet Paşa, Gülşehir’in gelişimi yolunda ilk adımı atan isimdir. 1779 yılında Osmanlı Devletine Sadrazam olan Karavezir Seyyid Mehmet Paşa, sadrazamlığı döneminde ilçeye inşa ettirdiği cami, medrese, kütüphane ve hamam gibi yapılar, halen kullanılmakta olup ilk günkü özelliklerini yitirmemiştir.
ETKİNLİKLER:
- Bağ bozumu ve pekmez festivalleri
- Mantarkaya Turizm ve Tanıtma Şenlikleri
- Nokta Tiyatrosu tarafında hazırlanan tiyatro sunumları
- Yöresel halk ozanlar tarafından verilen Halk Konserleri
- Kaymakamlık ve Belediye Kupası Futbol Voleybol turnuvaları
İlçede yapılan belli başlı etkinlikler arasında sayılmaktadır.
 

 


 






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Siteniz:
Mesajın:

 
  Bugün 8 ziyaretçi (15 klik) kişi burdaydı!  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=